17 Ocak 2015 Cumartesi

Merhaba arkadaşlar,

Bu aralar sizi ihmal ettim ama bu hafta güzel bir konuyla kendimi affettireceğim . Geçenlerde size amortisörleri anlattım ama içime sinmedi bu hafta o konuyu devam ettireyim dedim ve amortisörün içinde yer aldığı süspansiyon sistemi ve helezonları anlatmaya karar verdim.

nedir bu süspansiyon sistemi  ve  helezon, ne işe yarar bi bakalım efenim

Süspansiyon Nedir?

Sarsıntıyı azaltmak için araç ile zemin arasına yastıklama görevi yapması için elastik elemanlardan oluşan mekanik bir düzendir. Bu düzen amortisör, helezon ve lastik takozlarından oluşur.

Süspansiyon Sisteminin Amacı Nedir?

Tekerleklerdeki  titreşimin otomobilin gövdesine ulaşmasına ve aracın kontrolsüz hareket etmesine engel olur. Ayrıca tekerleklerin yolla temasını sağlamaya yardımcı olur. Süspansiyon sisteminde amortisör ve yay beraber çalışır. Amortisör konusuna daha önce değindiğim için tekrar kafanızı şişirmiycem ama kısaca hatırlatmak gerekirse amortisör yayın salınımını en aza indirip enerjisini üzerine alıp konforlu sürüş sağlar.

Helezon nedir?

Alengirli laflar edip kafanızı karıştırmayacağım o yüzden kısaca helezon, aracınızın yolda stabil kalmasını sağlayan süspansiyon sistemidir. 

Helezon Ne İşe Yarar?

Süspansiyon sisteminin parçalarından biri olan helezonlar  tekerlek hariç aracın bütün yükünü üzerinde taşır. Amortisörlerle birlikte kullanılan yaylar esnek yapıları sayesinde, tekerleğin tümseklerde şaşiye yaklaşıp çukurlarda şasiden uzaklaşmasına izin verip sarsıntı hissini en aza indirir. Yaylar yoldan gelen titreşim ve darbeleri üzerine alarak salınım yapıp yok etmeye çalışır.Böylece aracınızdaki misafirlerinizin "ne biçim araba kullanıyosun sen yahuu" sitemlerine maruz kalmazsınız. 


Kaç Çeşit Yay Vardır?

1) Yaprak yağ

Boyları birbirinden farklı yaprakların üst üste dizilmesiyle oluşturulan bu yay sistemi ağır yük taşımacılığı yapan araçlarda kullanılır. Tüm parçalar bir civatayla merkezde birbirine bağlanır. Yaylanma sırasında yapraklar birbiri üzerine sürtünerek kayma yapar ve sarsıntıyı azaltır. En verimsiz süspansiyon sistemi olduğundan günümüzde bu yay sistemi kullanılmaz.


2) Helezon Yaylar   
        
Binek arabaların ve yolcu otobüslerinin askı sistemlerinde kullanılır. Yuvarlak kesitli yay çeliğinden yapılmış çubukların ısıtıldıktan sonra kalıplar üzerine sarılmasıyla şekillendirilir. Her aracın ağırlığı farklı olduğundan yay çapı ve bakla sayısı araca uygun olarak üretilir.






 3) Burulma Çubuklu Yaylar

Bir veya birden fazla uzun çelik çubuklardan meydana gelir. Burulmaya karşı dirençli malzemeden yapılmıştır. Çubuğun bir ucu kare şeklinde olup aracın şasesine dönmeyecek şekilde sabitlenmiştir. Diğer ucu askı sisteminin uçlarından birine bağlanır ve tekerleğin  hareketinin yumuşayıp yaylanmasını sağlar. Ani ve sert yüklenmelerde kırıldığından uzun ömürlü değildir. Genellikle araçların arka süspansiyonlarında kullanılır.

4)Pnömatik (hava yastıklı) Yaylar

Havalı askı sistemlerinde kullanılır. Her tekerde yay yerine hava yastığı vardır.Otobüs kamyon gibi basınçlı hava sistemi bulunan ağır taşıma araçlarında kullanılır.

Dört çeşit yay olmasına karşın ben yoğun kullanım gören helezon yayları üzerinde daha fazla duracağım.

Helezon Yaylarının Ömrü Ne kadar?

Helezon yaylarının ömrü kilometre yada zamanla ölçülmez. Eğer aracı haddinden fazla yüklerseniz ya da  bozuk amortisörle kullanırsanız yıpranma yada görevi yerine getirememe durumu ortaya çıkabilir. 

Kasislerden yavaş ve çapraz geçme, çukurlardan dikkatli geçme konularında hassas olursanız büyük sıkıntılar yaşamazsınız. 

Helezon yaylarının esnekliğinin bitmesi için 500  kilogram yükle bir yıl falan dolaşmanız gerekir. O yüzden helezonda kolay kolay arızayla karşılaşmazsınız. 

Lakin süspansiyon sisteminde kullanılan yaylar ani ve şiddetli darbe nedeni ile arıza gösterebilir.Çok uzun süre çalışan yay da malzeme yorulması nedeni ile kırılabilir.

Helezon konusunda size verebileceğin en önemli tavsiye;aracınızda belirlenen yükün dışında yük taşımamanızdır. Örneğin dört kişilik arabayı beşlemeyin, köyden gelirken bagajı çuval çuval yiyecekle doldurmayın.

heeee, Aklıma gelmişken bir konudan daha bahsedeceğim; o da   yayları kesmek!!!  aman allahım ne akıllara zarar bir durumdur o öyle, siz siz olun böyle tuhaf işlere kalkışmayın. Kırk yıllık ustayım vallahi de billahi de çözemedim bu yay kesme olayının mantığını. İnsan böyle bir riske niçin girer ? 

Arabayı alçaltmanın en kolay ve ucuz yolu diye çok tercih ediliyor ama bu durum arabanız için en zararlısı. Benim asla tavsiye etmeyeceğim bir durum Ucuz bir yol olabilir ama hayatınızın en kötü yol tutuşunu yaşayacağınızdan emin olabilirsiniz.İlla "yayları kestircem ben" diyosan kısa yay alacaksınız Böylece risk almamış olacaksınız.

Helezon Yay Fiyatları Ne Kadardır?

Araca göre değişmekle beraber ortalama 65-145 tl arasında değişir.Değişim ücreti ise 70-125 tl.arası fiyatlardadır. Aracınıza uygun helezon yayı için bu siteyi inceleyebilirsiniz.


Güvenli sürüş keyfinize önem verin sevdiklerinizle mutlu kalın efenim

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder